سازد « ( مائده - 41 ) . در جاى ديگر مىگويد : « دعوت تو را تنها زندگانى كه گوش شنوا دارند اجابت مىكنند نه مردگان » ! : إِنَّما يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ وَالْمَوْتى يَبْعَثُهُمُ اللَّه ثُمَّ إِلَيْه يُرْجَعُونَ : « تنها كسانى كه گوش شنوا دارند اجابت دعوت تو را مىكنند اما مردگان را خدا در قيامت برمىانگيزد سپس به سوى او باز مىگردند » ( انعام - 36 ) . از مجموع اين تعبيرات و تعبيرات فراوان ديگرى كه مشابه آن است به خوبى روشن مىشود كه قرآن محور حيات و مرگ را همان محور انسانى و عقلانى مىشمرد ، چرا كه تمام ارزش انسان نيز در همين قسمت نهفته شده است . در حقيقت حيات و زندگى و درك و ديد و شنود و مانند آنها ، در اين بخش از وجود انسان خلاصه مىشود ، گرچه بعضى از مفسران اين تعبيرات را مجاز دانسته‌اند ولى آنها در اينجا با روح قرآن هماهنگ نشده‌اند چرا كه از نظر قرآن حقيقت همين است ، و زندگى و مرگ حيوانى مجازى بيش نيست ! عوامل مرگ و حيات روحانى بسيار زياد است ولى قدر مسلم اين است كه « نفاق » و « كبر » و « غرور » و « عصبيت » و « جهل » و گناهان بزرگ ، « قلب » را مىميراند ، چنان كه در مناجات تائبين از مناجاتهاى پانزده گانه امام زين العابدين على بن الحسين ع مىخوانيم و امات قلبى عظيم جنايتى : « جنايت بزرگ من قلب مرا ميرانده است » ( 1 ) . آيات مورد بحث نيز تاكيدى است بر اين حقيقت . آيا كسانى كه تنها از زندگى به اين قانع شده‌اند كه در عالم بيخبرى و دائما عيش و نوش بسر برند ، نه ناله مظلومى را بشنوند ، نه نداى مناديان حق را لبيك گويند ، نه از ظلم ظالم ناراحت شوند ، و نه از محروميت مظلومان

--> ( 1 ) مناجاتهاى پانزده گانه امام على بن الحسين ( ع ) مناجات اول ( مناجات تائبين ) .